|
Sine
|
|
Hakkari Şemdinli ilçesi yöresinde, Şamakla birlikte dokunan bir desendir. Motifleri genellikle böcek ve çeşitli bitki türlerinden oluşmaktadır. Bordürden sonra sade renkle baklava dilimlerinden sonra renkli desenli dokumalara rastlandığı gibi tersine bordür ve renkli desenli sonra sade bir renkten oluşan ikili ve üçlü elips şeklindeki göbeklileri makbuldür. Sine deseni fazla itina ve dikkat isteyen bir kilim türüdür.
|
 |
 |
 |
 |
|
Gülsarya
|
|
Anlamı “Sarya”nın Gülü” olan kilimin ilk kez Sarya adlı bir kadın tarafından dokunduÄŸu söylenmektedir. Kilimde “Eli Belinde” yada “Gelin Kız” adı verilen motif diyagonal ÅŸekilde dokunmuÅŸtur. Renk birleÅŸimleriyle enine bantlarla ayrılabildiÄŸi gibi iç içe baklava dilimi tarzında da dokuma yapılabilmektedir.
|
 |
 |
|
Lüleper
|
|
Hakkari’nin Yüksekova ilçesi civarında sulak ve bataklık yerlerde sarı, beyaz, kırmızı renklerde açan ve Nilüferi andıran bir tür çiçeÄŸe yörede LÜLEPER denilmektedir. Kilim üstündeki desenler bu çiçeÄŸin kesitini andırdıkları gibi ismini de bu çiçekten aldığı tahmin edilmektedir. Genelde bir açık bir koyu renkten oluÅŸmak üzere aÅŸağıdan yukarıya üç veya beÅŸ renk diliminden oluÅŸmaktadır
|
 |
 |
|
Keskener
|
|
Nazik, ince desenlerden oluÅŸan “Kimse Yapamaz, Kimse Yapmadı” anlamına gelen, bir desen türüdür. Enine ve kenarları kesik 5′li, 6′lı göbeklerden oluÅŸan kilimin kenar bordürleri genellikle 2′li ve 3′lü baklava dilimi sıralardan oluÅŸur
|
 |
 |
 |
|
Çılgül
|
|
Çılgül “KIRKGÜL” manasına gelmektedir. Koç boynuzu motifinden dizayn edilerek sekiz ayaklı örümcek ÅŸeklinde kompozisyon edilmiÅŸ ve testere motifiyle çerçevelenmiÅŸtir. En dış kenara kontür çekilerek düzgün altıgen oluÅŸturulmuÅŸtur. Bu altıgenler, fıstık yeÅŸili , lacivert , siyah renkler hakim olmak üzere kilim zemininde belli açılarla geniÅŸleyerek , zeminine serpiÅŸtirilmiÅŸ ve her sıra ters “S ” harfleri ile bölünmüştür. Genellikle sergi yaygı ve süs eÅŸyası olarak kullanılmaktadır
|
 |
|
|
Gülçin
|
|
Gülçin “Gül Derleme, Gül Desteleme” anlamına gelir. Genelde deÄŸiÅŸik renklerden oluÅŸan bal peteÄŸi gibi altıgen motiflerin birbirlerine bir çizgi ile baÄŸlanmak suretiyle her biri deÄŸiÅŸik renklerden oluÅŸan bir desen türüdür
|
 |
|
|
Gülhazar
|
|
Gülhezar “Binbir çiçek” anlamına gelmektedir. “Gül”adı verilen formların çevrelenmesinde, testere diÅŸi motifi sırası hakim görünümdedir. İçe doÄŸru olduÄŸu gibi dış dörtgen alanlarda da aynı görünüm verilmektedir
|
 |
|
|
Gülşivan
|
|
Kenarları saÄŸ ve sol tarafta yukarıdan aÅŸağıya zik zak çizerek orta yerdeki koç boynuzlarını bölümler veya guruplar halinde ortaya toplar. “çoban Gülü” anlamına gelmektedir
|
 |
|
|
Herki
|
|
Hakkari yöresinde gül ve çiçeklerle isimlendirilen kilimlerin yanında aşiret isimleri ile tanınan kilimlere de rastlamak mümkündür. Bunlardan biri de HERKİ kilimidir. HERKİ kilimi genelde değişik renklerden oluşan yatık çizgili desenler yerleştirilir. Bu çizgiler arasında çiçekleri andıran baklava dilimi ve altıgen motifler yerleştirilir. HERKİ kilimlerinde gri siyah ye lacivert renk hakimdir
|
 |
 |
|
Hevçeker
|
|
Hevçeker “Nadide, kendine özgü, özenilen” anlamına gelmektedir. Kilimlerde genellikle, örümcek veya ejderha motifi yer almaktadır.
|
 |
|
|
Åžehvani
|
|
Yan yana enine taraklar halinde dizilen iki desen bandı arasına serpilen altıgenlere yörede “Åžalalbılbıl” yani bülbül yuvası denmektedir. Bu motiflerin tekrarıyla kilim oluÅŸmakta, bazen taraklar arasında boynuzlu daÄŸ keçileri motiflerine de rastlamak mümkündür
|
 |
 |
|
Åžamari
|
|
Åžamari “Arındırılmış, Saf” anlamına gelmektedir. Desenler “Gül” adı alan formlar enine tarak motifi fon üstünde deÄŸiÅŸik renklerle yer almaktadır. Ve bu desen genellikle Hakkari’nin güneyindeki Çığlıca Köyü civarında sıkça dokunmaktadır
|
 |
 |
 |
|
Åžimkubik
|
|
Åžimkubik “Güzel topuk”, “gelin topuÄŸu” veya “gelin pabucu” anlamına gelmektedir. Kilim gül adı verilen sıraların arasına “Åžimkubik” adı verilen motif sırasının iÅŸlenmesiyle dokunmaktadır.
|
 |
|
|
Halit Bey
|
|
Gülgever” ve “Hevçeker” adlı kilimlerin ana formlarından hareket etmek suretiyle “Halitbey” adı verilen desen türü oluÅŸturulmaya çalışılmıştır. “Halitbey” ismi, gelinin hem babasının aÅŸiretinde, hem de kocasının mensup olduÄŸu aÅŸirete ait kilimlerde kullanılan motiflerin bir arada iÅŸlenmesiyle dokunmuÅŸ yeni bir kilim anlamına gelen hikayeye dayandırılmaktadır
|
 |
 |
|
Gülgever
|
|
Desenli kilimlerden bir form iÅŸlenerek dokunmuÅŸtur. “Gülgever”, “yayla gülü” anlamına gelmektedir. Gül ismi alan dörtgenler, “nehrek” adı da verilen çengel motifi dizisiyle çevrelenmektedir.
|
 |
|
|
Canbezar
|
|
Hakkari yöresinde dokunan kilimlerdendir. Motiflerin meydana getirdiği ahenk ve simetriden dolayı titizlik ve üstün beceri gerektiren bir dokuma örneğidir. Yörenin geleneksel motiflerinin belli başlılarındandır
|
 |